Ambacht en bedrief

 

 

 

Ambacht en bedrief,

Ook al veul veranderd.

Veul meer as teugeswoardug waren waerkploasen vanof de stroaten te zien en anders kwam je d’r toch wel gemakkelukker in. Zo waren wielu altied met de neuze veuran en d’r bie. Zo stak je ook ongemarkt nog wat op.

Wat he’k ontelboar veul keren espeuld bie timmerman Vis. Onvergeteluk, zo’n timmerwinkel met allerhand hout, soorten gereedschap, hopen krullen en bargploassen um verstoppertjen te speulen; d’r ston zelfs een ouwe kanape, we mochten doar gerust op raggen. Gek is dat eigentluk dat een mins allerlei luchjens, reuken en geuren kan herinneren en zo ruuk ik nog hout, hars en teer. Soms was ut grommen van de boas, mer vake grappen van de zoens en de knechten, dee de lange warktieden opkortten. Want ut was nog in de tied van ut liedjen:

Is het nog haast geen zaterdagavond,

Zaterdagavond om zeven uur!!

Grapjes kwammen neet te pas as’r een kiste te maken was op moat, de noajen dicht – emaakt en van buten zwart eteerd, as ut geen eikenhouten kiste mos wezen met blinkend beslag. De vrouw van de boas zorgden veur de bekleding met witte katoen en een klein kussentjen, woar we meewoarug noar keken as kiender. Ut biegeleuf wou dat ‘r gauw een kiste zou wezen as ut in de houtstapels kraakten.

Smarges koffie en smiddags thee bie de boazin in de keuken was ook een welkomme ofwisseling veur wie war kan de winkel had; Een klontjen lag noast de koppen in de schotteltjes, ut droadjen d’r nog deurhene woar de suker kristallen um emoakt had. De klontjestang um de strengen deur te knippen is antiek eworden.

Valk bie had je de mandemakerie van Janus Vis, dee over de honderd is eworden. Plat op een beuntjen zatten de Mandemakers tussen ut twiegt, de mande dee ze maakten tussen de kniejen, lange repen bast um zich hene as ut blank mandewark mos worden. Ik zou ut neet kunnen, doch ik, liever was ik op de timmerwinkel of met de timmerlu op karwei egoan.

Teugenover de Vissen had je de bakkerie van Kluivert; juust he’k ezien dat ut zelfde ouwe trapjen nog noar de bakkerie geet. Hoe’n zunnige tied ut was kujje hieruut begriepen, dat minsen met een klein inkommen en een groot huushouwen zelvers twoalfponders maakten, roggebrojen kloar op ut bakken noa, dat de bakker veur klanten dee. Dree centen kostten dat! Op ’n grote planke sjouwden dan een van de grote kiender ut ongebakken brood noar de bakker, een of ander teken, een sleutel bieveurbeeld, in ut stieve deeg edrukt. De bakkers maakten nog eiges alle soorten brood, beschuut, koek en kleingoed, koekjes zoas kletskoppen. Welk kiend ziet non hoe beschuut wordt emaakt: een repe deegmet eiers d’r in, in stukjes of – ewogen en tot bolletjes erold, onder de beschuutbussen de oven in en dan loater de goare bollen deur- -esnejen weerde oven in um bros te worden, dan zonder busse. Koek wier in grote stukken ebakken, woar loater kantkoek of – esnejen wieren; dee kocht je veur een poar centen en kreeg je ook wel ’s toe bie een boschap.

As ut bakken edoan was, gongen de bakkers met de kar d’r op uut, je weten wel met dee hartklappende deksels. Zo loate wier dat zoaterdagaves dat de bakker um elf uur pas bie de barbier zat en onder zeepsop en scheermes in slaap viel.

De barbiers, ze wieren in de loop van de tied ook hoarsniejers en kappers eneumd, um van dat malle coiffeur mer te zwiegen, dee barbiers dan hadden een zunug bestoan. “Jonge, je lopen met ut geld van de barbier in de zak,” zee je moeder en dan kreeg je… een stuver um je hoar te loaten knippen. Al gauw had je ut grapjen deur dat Vermeer neet langer knipten – wel korter – Ja , da’s woar ook, bie Vermeer in de Hondegardstroate heet een tortelduufjen meer as vuufentwientug joar de klanten zien koerekoer loaten Heuren. Zo kriegt ut beesjen hier nog een naam. Smarges gongen de scheerboazen met hun pakjen scheergerie de deftugge klanten langs um ze thuus te bedienen. Dee tied van Hansje m’n knecht, wat blieft u meneer, is gelukkug veurbie.

Ut binnen starke benen dee de weelde kunnen verdragen, non weelde waster bie de barbiers neet bie – starke benen wel, met zo’n stoand vak! Voerman, de barbier uut de Luttekepoortstroate, liep met Poasen of Pinksteren helendal noar zien famielje in Kampen en de volgende dag weer terug. Ze zeggen op zien pantoffeltjes, mer je moeten ut neet te mooi maken.

Wat zal ik allemoale meer vertellen uut dee dagen. Van ut besloan van de peerden in de hoefstal veur de smederie, de lantugge met de praam op de Neuze. Grege zou ik nog uutwiejen over de touwslager op ut Hoge Pad, dat zal wel gauw verdwienen. Zwerus hieten ie, ik zie hum nog achteruut lopen vanof ut wiel, bekend deur Michiel. ‘k Zou je ook effen willen mee willen nemen noar de brandstoffenhandeltjes met de turven en briketten en de talhoutjes:”Jonge, je binnen zo mager as een talhout, dat was dudeluk genog. En dan de segarenzaken met amper sigaretten, mer pruumtabak en segaren vanvier, vuuf en zes veur een dubbeltjen. Mien voader rookten ze “van de vijf”, de middensoort van de middenstand, zoaterdagsaves ehoald veur de zundag en de visite. Een kisjen van honderd of vuuftug was veur een verjoardag, mer delosse segaren zatten met z’n vuven in een zakjen met een rebus d’r op.

Soms ston in dat geheimschrift: Eind goed, al goed; en dat is een mooi besluut.

XXXXXXXXXXX

 

Dit bericht was geplaatst in P.Poorter verhalenbundel.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *