Buren uut vervlogen joaren

 

 

Buren uut vervlogen joaren.

Meer as teugeswoardug waren de minsen vrogger op mekare an-ewzen. De stoepe was een best plekjen um een proatjen te maken en as ut warm weer was, zetten menigeen de stiele veur ut huus um een luchjen te scheppen. Je moeten bedenken dat de ouwere minsen geen fietse hadden en noa een hele dag hard warken hei je neet zo veul zin um een kuiertjen te maken.

Je zouen ut non vreemd vienden un ’s nachts bie zwoar weer op de stoepe te goan kieken of de bu al wegtrok, mer de minsen stonnen veul eerder op bie onweer,as ut gerommel en

koperen glazenspuit

de regen een beetjen bedoarden, stonnen d’r al gauw wat buren buten te kieken en te overleggen of ut weer beddegoan kon liejen. Bie ut opstoan hajje al ezien dat ze doar en doar ook al d’r uut waren: ut was of je doadeluk op mekare rekenen konnen as ut zou insloan.

Hoast alle huzen in de Donkerstraote in de buurte van ut Israëlstroatjen binnen verbouwd of, zoas dat van ons, helemoale teugen de grond egoan. As ik mien ogen dicht doe, zie ik alle woeningen en winkels nog as tientallen joaren terug. Links van ons hajje ut “huus met de beelden”, woar Karel Doorman geboren was, loater in tweejen bewoend. Een grote tuun lei doarachter, dee in mien ogen wel een lusthof leek, vergeleken met ons kleine ploatsjen. Wie had toen kunnen denken dat ut, noa tussentiedse veranderingen, in zien geheel bie onze meubelzake zou kommen. An de are kante hajje nog een tabakszake, woar op koneginnedag brand eweest is. Dat weet ik nog goed, umdat ik mien oranje petjen bie ut anklejen heb op-ezet en mien vlaggetjen pakten, toen mien voader ut geldkisjen kloar zetten veur ut geval de brand zou oversloan. Wat kujje as kiend je eigen gedachten maken! Een oardug rukjen ouwer was ik, toen bie bakkerBuma brand uutbrak in de riezebossen, woarmee ze oven stookten in dee tied. Ut dennenspul brandden as een fakkel, zodat de vonken bie ons over ut huus vlogel, toen de buurvrouw de kienderen brocht.Een grappemaker dee ut neet zo slim anzag, riep:”Minsen, breng toch kouwe koffie, kouwe thee, kouwe sukeloa!” Tis nogal mee-evallen: op ut geroep van “Brand, brand!”was de brandweer d’r gauw bie.

Recht teugenover ons stond dat mooie woenhuus van de gebroeders Van Z. Een geel tegelstoepjen, hoge ramen met spiegelruten en kraakheldere gordientjes, een bel dee altied blonk van ut hevugge poetsen deur Heintjen. Een rond plooimutsjen op ut heufd, blauwkatoenen jurk en Boezeloar, zo zaggen de dienstbojen in dee tied d’r uut. Een vaste gewoente was de grote butenbeurt van de zoaterdag: bel potsen, ruten doen en stroatschrobben. Dat stroatschrobben gebeurden met wit zand. Veur ons hoalden ik dat veur een cent bie Beekhuizen op de Brink: een emmer vol en nog een balletjen toe!

In verband met de rokken op de voeten, wieren dee van achteren achter de schorteband op-ehoald. Veur ut gloazenwassen kwam d’r een keuperen spuut in een emmer an te pas. Onderan breed met goatjes liep-tie in twee buzen uut, een breje woar een passende stok met handvat op en neer gong en een dunne, spits toelopende, woar met kracht een stroal woater uut kwam teugen de gloazen. Veur de stevugheid waren de buzen met een keuperen tussenstukje an mekare vast-emaakt. Dan gong de ragebol d’r overhene en nog ’s de gloazenspuut en de zeem: je konne dan met recht zeggen: spiegelruten.

De breurs Van Z. waren bakkers eweest en rentenierden. Al noar ut seizoen of een gelegenheid waren ze precies geliek in de kleren in grieze slipjassen, luusteren jasje of zwartlakens pak: in de zelfde volgorde met pet, peerdenhoaren hoed of flambard. Allebei hadden ze bakkeboarden en droegen ze een lorgnet, kniepbrille zogezeid. Mer in een opzicht verschilden ze merakels: de een was boven de are benejen de middelmoat wat lengte angoat. En zo proaten we altied van “de grote en de kleine”. De eerste was de boas, mer de kleine gaf um dat nauweluks toe. As ze thuus kwammen, hoalden ze allebei de sleutels uut de zak, mer de grote stak de de sleutel in ut slot. Allebei riepen ze de schotse collie, mer de grote liet um in huus. Ze proaten op dezelfde manier, mer de grote had ee zwoardere stem. En elkenteen had ut over: mijn hof”.

Dee hof, doar bedoelden ze de butentuun mee dee verscheijene burgers buten de stad hadden, bieveurbeeld an de Kleine Grindweg, non de Frisialoan. In de hegge hajje een kleine poortjen, woar een breed pad noar ut midden liep. Doar stond een theekoepeltjen: bergploasjen veur ut gereedschap onder en een trapjen noar ut ronde of geliekhoekugge kamertjen met de smalle muurkasjes veur ut servies en de suker. Ut waren lusthoven met greuntes en vruchten en ouwerwetse blommen: duzendschoontjes, citroenkruud, gele lelie’s en zwoar geurende rozen.

Bie gelegenheid doken de rentenierende bakkers nog wel ’s in hun ouwe vak. Bie de zulveren bruiloft van mien kwam d’r een toren van een tulband veur de dag, met een vlaggetje met vuufentwientug d’r boven op. Dat is in 1912 eweest.

In een ding overtrof de kleine de grote: in de muziek! Zelfs as meneer Garrit op visite was, liet ie zien vingers over de stoelleuning goan of ie orgel speulden. Hie overleefden zien grote breur. Tot ut leste toe klonk uut zien kamer in de stille aved:

“’k Wil U.o God, mijn dank betalen…….”

Een goed einde van een dag en een goed leven.

XXXXXXXXX

n.b. De gebroeders Van Z. waren de gebroeders Van Zaliger.

Dit bericht was geplaatst in P.Poorter verhalenbundel.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *