Buten de Bruggepoort en bie de Kiekmure.

Buten de Bruggepoort en bie de Kiekmure.

Uut stugge klei gleuiend heet ebakken, of-e-koeld en op-estapeld stonden de stenen eens wie woar. Hierhene verzeild, binnen ze veur eeuwen an en op mekare emetseld as onze stadsmure: beschutting teugen de vieanden van de Hanzestad, veurzover de name zeemure toepasseluk was, ook teugen de arfvieand dee woatersnood hiet.

Duzenden binnen d’r langs egoan, minsen druk en driftug op de leeftijd dajje denken neet emist te kunnen worren, schippers en visters in de ouwe dag, met ogen dee in de veerte stoaren, en kienders zoas wielu, dee neet denken an velejen en toekomst, umdat alle dagen vol binnen van kleine en grote wederwoardugheden.

Grege wil vertellen van wat zich alzo buten de poorte en buten de mure heet of-espeuld veurzover ik doar weet van heb.

Heije wel ’s eheurd van de komeet Halley, dee volges geleerden um de zeuventug joar terugkumt? In de moand Mei van het joar negentienhonderd en tien stonnen d’r elke aved veul minsen bie de Bruggepoorte te kieken de wonderlukke steern, dee een steert van licht had. Meschien waren ze uut overlevering wat biegeleuvug, meschien he’n met diep ontzag stoan kieken, um zich hoe langer hoe kleiner te veulen bie ut hemels vuurwark….Wat bin ik nog dankbaar dat mien voader mien mee-enomen heet um ut ongewoen verschiensel te zien, al was ut eigenluk beddetied veur een mannetjen van acht joar.

Bie de Bruggepoorte gongen we saves ook kieken as ut hoog woater wier, zoas dee aved van de dartiende jannewoarie 1916. Een stoot stond d’r, umdat ut woater al teugen Neerlans Bargje an kwam en neet zo veer van de Poortdrempel of. Wielu binnen gewoen noar bedde egoan, mer dee nacht stroomden de zee de stad binnen.

Smarges ut eerste op an de achterkante van ons huus, zag ik de tunen vol woater stoan en veur bleek de hele Donkerstroate blank an weerskante; ons huus, juust op ut hoogste, ston nog oardug dreuge.

Toen we noa ut zakken van ut woater gongen kieken buten de poorte waster deurkommen an: de zeemure op verscheijene ploasen kapot-e-slagen, goaten in de weg en veul anspeulsel. Schuten laggen op de havenkante. Pas saves lazzen we in de kranten hoe veul slimmerut bieveurbeeld in Noord – Holland eweest was. Toch was de schoai in Harderwiek zo groot, dat Prins Hendrik 14 Jannewoarie eweest is in verband met steun woar dat neudug was.

Lang is doarove noa – eproat an ut end van de mure, bie de havet, de kiekmure. Joaren en joaren he’n de visters doar stoan kletsen as ze binnen waren, de handen in de zakken, of en toe een stroal tabaksprume buten de kring spiegend. Ze proaten over weer en wiend, de visterie en de scheepvoart, stoag kiekend noar de zee en de havet en al wat zich doar ofspeulden.’k Het ‘r een keer bie – estoan, toe bie vliegende sturm een turfscheepjen buten de havet veur anker lee. Hoe grege wouen de minsen veur donker binnenlopen. Juust toen de schipper ut anker ophoalden of kapten, benam een nieje hageljacht alle uutzicht. Je konnen ut scheepjen nauwelijks zien en de pieren stonnen onder woater tot an de kop. Op ut spannende ogeblik dat de schipper tussen de havenheufden zou binnenvoaren, voarden ie juust de havet veurbie….de Greuntjes op, de ondergang tegemoet….De minsen binnen d’r of – ekommen , mer ut scheepjen is loater esloopt op de plek woar ut was estrand.

De Kiekmure, de havet en de meulen, dee heurden bie mekare, een kosteluk ploatje. De meulen ston eerst op ut molenbargjen vlak bie de gasfabriek. Bie zwoar weer, vreemd in October, is doar de bliksem in – esloegen en ut moet een angstig gezicht eweest he’n in de nacht, toen de wieken brandend rond dreijden. Mien voader vond een zeuven – joarig mannetjen te klein um mee te goan kieken: jammer. ‘k Het anders veul maggen zien.

Toen ik ’s marges op mien eigen houtjen bin goan kieken, bin ik in ut modderwoater op ut bargjen uut – eglejen en ik had nog wel een nieje tru an, brune wol met witte randjes. Dat was mien ramp.

De meulen is loater bie de Kiekmure ebouwd en Van den Born heet ‘r een houten bordjen in ehangen woarop te lezen ston:

“Tot tweemaal toe in de as gelegd,

En weer herbouwd op hoop van zege.

Zo god mij die nu weer ontzegd,

Dan ga ik op ’t eind de rampspoed tegen,

Elk heeft op aard zijn kruis te dragen.

De rest weet ik ook neet, ook neet dat de meulen al eerder verbrand was, mer wat ik wel weet, al is ut van heuren zeggen, is, dat de voader van de man van ut gedichtjen merakels kon vertellen. Met de grootste spanning luusterden een keer de anwezuggen toe, toen ie weer us op dreef was en met woorden schilderden hoe ie een schipbreuk zou mee – emaakt he’n. Opeens hield ie op en keek veur zich uut…”En, Van den Born”, vroegen ze,”hoe is ut of – elopen?”

“We binnen allemoale verdronken”, zee de verteller en stak zien puupjen weer op.

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

Dit bericht was geplaatst in P.Poorter verhalenbundel.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *