Buugiesjen kan niet breken en over spieringkloppers

Buugiesjen kan niet breken en over spieringkloppers.

 

“Wie heugt niet meer de strenge winter,

Dat  menigeen z’n laatste splinter,

Graag wijdde aan ’t hongerig vuur,

De Zuiderzee, ’t was een mirakel,

Bood alle dagen een spektakel

Alsof ze reeds was drooggelegd….”

As schoaseriejers schieten de beelden in mien gedachten achter mekare, as ik an de wienters denk van mien jonge joaren in Harderwiek.

Wat keken we uut noar de dag dat de iesboan van Vol Moed open zou goan. Soms was ut meteen weer mis en diegene veur wie een gulden lidmaatschap in ut joar te veul was, spotten dan: Vol Moed….dooi in de hoed. Vreur ut flink deur, dan kon je ook op de grachten riejen veurzover ut slieren van de visterjonges je neet te gevoarluk was.

Ut zal nog wel zo goan bie Vol Moed; klapperende vlaggen in de wiend, kraampjes met sinusappels en warme sukeloamelk, bestuurslejen met kokardes veur ut toezicht.

Ook wielu hebben honderden boantjes of-erejen met de deerns, de armen kruselings over mekare, teugen de tied van sluten springend over de latten dee de boanvegers je veur de voeten schoven um de boane vrie te maken.

Al word ik honderd joar, nooit vergeet ik ut iesfeest van een zestig joar elejen; Ik was toen nog klein en had nog neet veul van de wereld ezien. Midden in de duusternis lag de verlichte iesboan met verklede riejers: een komplete scherensliep, clowns met puntmussen en een deerntje helemoale in de boerenkool, een lange metworst um de nekke.

Geen mooier wienter as dat je riejen konnen op de havet en op de zee. Alle schuten laggen an de kante, elke margen vrie ehakt, uut de turfscheepjes kringelden rook en ut warfje van Oost lag as een schilderietjen achteran opzied. De ene keer kon je bie ut Kleine havetjen opbienden, de andere keer beter bie ut badhuus. Bar, bar mooi is ut umstreeks 1917 ewwest. Ut eerste ies was deur sneeuwval neet te beriejen, toen d’r een kilometers lange scheur in ut ies kwam, dee toen met star kies dichtvroor: zwart en glad, met “balken”d’r onder en hier en doar een wit pluusjen d’r op. Met iesduuntjes langs de kante is ut wekenlang een reuzeboan eweest, woar je neet verdwoalen konnen, al zag je de stad neet meer. Want anders kon opkoemende mist in de middag doodgevoarluk worden in verband met wakken en spieringbietjes. Met wiend uut de wal was ut soms hoast je- rep- je um van ut ies af te kommen: ofdrieven was levensgevoarlijk, beter een poar natte benen as ut mos.

Harderwijker spieringkloppers. In het Veluws Museum staat een orginele spieringslede

Veul meer stonnen de spieringvisters bloot an dee gevoaren. Met grote slejen gongen ze de zee op, hakten met grote bielen goeten in ut ies, driehoekugge bieten, en schoven met lange latten de netten onder ut ies. Rondum wier dan op ut ies eklopt um de spiering in de netten te kriegen: de spiering met zien parelmoeren schiensel een eigenoardugge lucht en een vlekinde kop, woar je met wat fantasie een Urker vister uut konnen maken. Saves zag je vanof de wal delanteerns van de spieringkloppers as dwoallichtjes heen en weer schuven. Ut was een gevoarlukke broodwinning, mer wat mot je as je neet uut kunnen veur de kost.

Kwam de wienter heel onverwacht toesloan, dan kwammen soms schuten in ut ies vast te zitten. Op ut stadshuus was ene Foppen as schriever dee met bevroren handen en voeten an wal ebrocht was noa zo’n avontuur; hie had, meen ik een kunsthand en ree op een dreewieler,altied even arnstig nog.

Met ut oog op al dee gevoaren van in – evroren schuten ofdrievende spieringkloppers

Prins Hendrik bij de ijsvletten op 4 Augustus 1911. Deze vletten zijn nog niet lang geleden te koop aangeboden

 wieren deur de visserie- vereniging “Onze Toekomst”iesvletten an-eschaft. Vanwege een gift van ut Koninkluk Huus kwam Prins Hendrik ze bekieken op 4 Augustus 1911.

Wier ut dooiweer, dan slingerden nog een stuk of wat verstokte liefhebbers deur het woater en dan wier ut speulen van “buugiesjen kan niet breken”. Allene of met de armen overs mekaars schouwers gongen we over een krakende lek bie de wal op zee, of over een sloot, zingend van buugiesjen, tot d’r een of meer deur gongen, een feest voor de boffers dee net op de wal stonnen. Op zee heurden je al meer kraken en scheuren en as de wiend op de wal ston, stapelden zich iesbargen langs de kust.

Ijsbergen op de kop van de haven; van een kaart verzonden in 1907

De poalen van de havenheufden binnen wel ’s as luzevershout deur eknapt….

Tis woar, de gevoaren binnen veul minder eworden en iesduuntjes kommen ook nog wel ’s opde knardiek he’k ezien, mer de botters en de vletten en de spieringkloppers en de wieje Zujerzee, dat allemoale kumt nooit meer terug.

XXXXXXXXX

Kojje is kon je; Bietjes is kleine bijten in ’t ijs; Asje is als je.

Dit bericht was geplaatst in P.Poorter verhalenbundel.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *