de Groote Poorte…

 

 

Een waore gebeurtenis aan de Groote Poorte in ’t jaor 1839

Gedicht van wijlen den heer R.KOK .

 

’t Was wienter….beek, rivier en zee,  ’t was al bedekt mit ies;

In ’t bosch was ’t stil, geen voegel zong,  De lucht was vaol en gries.

De koude Noordenwiend drong fel,  Deur scheur en naojen heen;

                     ’n Fiene jachtsnee stoof in ’t rond  En d’aarde was as steen.

Geen starv’ling, dee men buuten zag,   Elk bleef, as ’t kon, in huus,

                          De rieke in ’t weeld’rig woenvertrek   En d’arme in z’n kluus

As ’t kon…..want waor de bange nood  Van d’armoe rupt : “ ‘k Beveel!!”

                Daor drift ie mit z’n geeselroe   Z’n slaven in ’t gareel.

“ Staot op, naor ’t bosch en zeukt wat hout!  Het heerdvuur dooft reeds uut”

                           “De kast is leeg, d’r is geen brood   De beurs is plat : veuruut!”

En ’t minschenkiend volbrengt dee last  Nu brikt ‘m ook het hart,

                            Hie sleet z’n handen an de ploeg  Bie d’angelsteek der smart.

In ’t huus van visscher Doedlatoe,  Daor neep d’ellende zeer;

                                 En ook bie schipper Van der Hulk   Was ’t zuchten, keer op keer.

Een nijv’ren sjouwerman Vermast   En timmerman Van Laor,

                           Hen allen drukte ’t iez’ren kruus   Van de armoe bitter zwaor.

Ze maakten zich te zamen op;  Veurzien van haak en touw,

                             Zoo trokken ze naor ’t dennenbosch,  Al bibb’rend van de kou.

De Zandsteeg in, bereikten ze    De woening van boer Jan,

                 Dee gaf ze koffie en wat brood,  Ze schikten gastvrie an.

“Heb dank, boer Jan, veur ’t gul onthaol!  De sneejacht is wel koud,

              “ Mer weldrao kommen we terug,  Elk mit ’n bosjen hout.

“Dat brengt weer warmte en levensgloed  In ’t vreugd’loos huusgezin

            “Allo! veuruut ! neet stil é staon! De boot’ram zit d’r in”

Op ’t eenzaam veld geet ’t viertal voort;  Ze tellen weer noch wiend;

                                 Zoo kommen ze in het naakte bosch  En knakten ’t hout gezwiend.

Wel telt ’n enkle greune tak  De bundel hier en daor…..

                         Mer vrouw en kiend verlangen zoo  En ’t is zoo koud en naor!

Elk biendt dan gauw z’n bundel saam   En tilt ‘m op z’n rug…..

                            De vracht knelt op ’t schouderblad…Dat hout is ook zoo stug!….

Zoo geet het stap veur stap naor huus! ( Och! Ging het ééns zoo snel! )

                               “M’n vingers tint’len,” zegt van Laor  En ‘k veul m’n niks neet wel!

“’k Bin zoo barmhartig koud, dat ‘k haost  Van akligheid bezwiek,

               “En ‘k heb alreê zoo’n droeve last  Van arge rimmetiek !”

“ – En ik”- sprak visscher Doedlatoe   M’n neus lupt as ’n kraon;

                 “D’r hangt ’n groote druppel an,  Dee wil d’r niet van daon.

“ M’n wanten steken recht veuruut  En ’t ies hangt in m’n baord,

                            “Och heer, wat is ’n arrem minsch  ‘k Bin meu, mer ‘k moet toch voort!”

“- Ja – zeit Vermast, ’n mins is niks,  ’n Eerdwurm is nog meer;

                          “Wat wie al doen um ’t daaglijksch brood, Dat weet de Lieve Heer!

“’k Bin dartien weken zonder wark,  Hoe ’t gaon zal, weet ik neet!

                              “Och sloeg het weer mer eensklaps um,  Dan was ’t edaon mit ’t leed!”

“Het klagen helpt je toch geen zier,  Zei Van der Hulk ’t lest,

“ De rieken eten de eiers op,  De dop is veur ons best.

“Ik torsch m’n vrachtjen mit geduld,   Al bin ‘k as Job zoo arm,

     “ ’n Mart’laar op den levensweg  En bitter leeg van darm!

“ ‘k Bin blie, daor is de Zandsteeg al   En ’t huus van Aort van Koen:

             “We bin zoo thuus en kunnen ’t wel   In ’n kwartiertjen doen.”

“ Mer och” herneemt non Doedlatoe   “ Ik denk d’r staodig an

                      “Dat ’t hout, zoo meuj’lijk op’e gaord, Neet thuus kumt, ouwe man!”

“ Oe wat” zeit hierop vriend van Laor  Je lieken stapelgek

“Zoo kort bie huus… en dan geen hout?!

“Wel kerel, hou je bek!”   “Ik zeg het je” spreekt Doedlatoe

      “Ik vrees veur den portier,  Dee an de Groote Poorte woent,

“ ‘k Vertrouw den man geen zier!”  “Is” zoo vroeg Vermast mit zachte stem,

                “Dee man dan zoo verhard?  Gunt hie ’n arrum minsch dan niks?

“En heet hie dan geen hart?”  “Het heugt m’n nog” sprak Doedlatoe,

       “Dat Aole van Jan Spin  D’r bosjen hout ook missen moest:

“Eén greuntjen was d’r in!”   Zoo naodren ze de Groote Poort

                    Mer zien nog geen portier…As ’t zoo geet, markt van Laor non op,

“Dan houwen we ’t alle vier.” Doch achter ’t half bedekte raam,

   Waor niemand ‘m kon zien, Daor zat Portier al op de loer

En docht: “Mooi hout veur mien!” “Wat scheelt mien ‘t” zei hie tut z’n vrouw,

“De brand is aordig duur   Ik lap ze alle vier d’r bie

“En ik stook lekker ’t vuur.  Hie wacht, tut ’t viertal bie ‘m kumt,

     Dan opent hie z’n deur, Lupt schielijk naor de stumpers toe

En schreeuwt: “Neet verder, heur!    Laot ‘k eerst ies zien, of jullie ook

 “Mit slechtigheid umgaon   Ja, zie, het zit d’r wel weer in!

“Waor kumt dat hout vandaon?” Och, Baos, heb meelie, ’t is zoo koud,

           “De wienter valt zoo bang  En de vrouw en kienders bibbren zoo,

“Ze wachten al zoo lang!”  “Wat, vrouw en kienders! Schreeuwt portier,

              “Wat maol ‘k um julie lot,  Sleupt ’t hout mer deksels gauw hierheen,

“Of aers gao je achter slot!”  “Och Baos, spaor ons non dezen keer!

      “Het steet toch in je macht!  De kouwe heerd verlangt naor vuur!

“De kouwe heerd verlangt naor vuur!   Let non op onze klacht!”

          “Wat klacht! ‘k Val liever…hardstik dood,  Eer dat ‘k je ’n takje laot

“Gemeene dieven! Toe, pakt an!   “Bie mien is toch geen baot.

Gehoorzaam an den man der wet,  Voldoen ze an z’n wensch,

Ze sleupen ’t hout de plaotsdeur in,   Mer denken; “ ’t Is geen mensch!”

************************************************************************************************************************************************

Wat is d’r an de Poort te doen?   Hoe spoedt zich elk daorheen?

           Schrik! De portier valt plots’ling dood,   Door leit hie, koud als steen,

’n Kring van minschen staort het an,   Verslagen gansch van geest,

             Terwijl de schildwacht an de poort,   Rupt: “Dee ’s d’r gauw geweest!”

De dokter kumt en nimt het liek    Behoedzaam van de straot……..

Men draagt het in het eigen huus:   Veur hem is non geen baot!

Mer in de drukte van ’t gewoel    Pakt Doedlatoe z’n hout

En d’andre dree doen evenzoo:   Och, ’t was zoo vinnig koud.

Ze brengen ’t in d’r kille kluus     Op d’uitgedoofden heerd,

  Het vuurtjen vlamt er knappend op:  Z’oon bundel is wat weerd.

Eens ieders wensch wier zoo vervuld     ’t Gesprokkeld brandhout bood

   Thans warmte en gloed in ’t huisgezin   En de portier was – dood!

********

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dit bericht was geplaatst in Diverse gedichten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *