De Malen poll.

 

 

De Malen Poll ( 2 )

Of

De Renseler – berg en de Kruishaar.

 

Menig gebruik en menige eigenaardige dewoonte der Veluwe vindt zijnen oorsprong in de vroegste oudheid, zoo dat de opmerkzame reiziger, vooral in sommige gemeenten, welke in gewest gelegen zijn, zeden en bedrijven ontmoet, die hem wel eens ongevoelig de tijden der Germanen voor den geest brengen; hieronder behooren de Maalschappen, waarvan ik die van den Malepoll of Renselerberg wil mededeelen.

Reeds onder Karel den Grooten, berustte de oppermagt des lands in den boezem des volks, hetwelk even als zijne voorouders over ’s lands aangelegenheden onder den blooten hemel beraadslaagde. De bijeenkomsten des volks werden met overleg der oudsten of voornaamsten op eene bepaalde plaats in bosschen of op heuvels of ergens elders, onder den blooten hemel gehouden. Hij herstelde het groote Friesch rijk in twee hoofddeelen, waarvan het eene Zuid – Friesland genoemd werd en waartoe het gebied van den bisschop van Utrecht en het tegenwoordige Holland, Gelderland, Zeeland, Noord-Brabant behoorden. Deze deelde hij weder in afzonderlijke graafschappen, welke weder hunne eigene bestuurders aan het hoofd hadden, bestaande uit graven of mindere edelen; deze bewoonden hunne eigene hofsteden en waren meestal door eene of andere bediening aan het hof van eenen matigen edelman verbonden en hadden het opzigt en bestuur over de Maalvelden, waarin het land volgens Saksische gewoonte ingedeeld was.

Er ligt in het Noord – Oosten van de stad Nijkerk een deel der uitgestrekte Veluwsche heide, dat van ouds den naam gedragen heeft van het Hellerveld, naar het kasteel Hell, kasteel.hellhetwelk vroeger in de gemeente Putten heeft bestaan, en waarvan nog eenige overblijfselen op het erf Groot Hell gevonden worden.

Het Hellerveld schijnt oudtijds eene groote uitgebreidheid te hebben gehad en onder verscheidene zoogenaamde Maalschappen verdeeld te zijn geweest; volgens de aanteekening daarvan voorhanden, werd de naam van Helderveld in 1627 nog gegeven aan de Maalschap onder Putten en aan die onder Nijkerk. Later heeft het spraakgebruik de benaming beperkt tot de Maalschap onder Putten; – terwijl aan die onder Nijkerk den naam van Nijkerkerveld of Kruishaar gegeven wordt. De veld-of heidegrond in elk dezer Maalschappen, was steeds de gemeenschappelijke bezitting der eigenaren van de omliggende boeren-erven, waarvan het getal aandeelen op het veld, ook zichtgangen genoemd, van ouds bepaaldelijk staat aangeteekend.

Zoo wel de eene als de andere Maalschap werd voorheen bestuurd door twee zoogenaamde Veld-graven; dezen werden uit geregtigden gekozen, en de geërfden in de Maalschap onder Putten werden door de hunnen jaarlijks omtrent Martini bijeen geroepen, op eenen ronden heuvel, den Renselerberg, of ook den Malen Poll genoemd, gelegen in de gemeente van Putten; uithoofde dat deze beide Maalschappen in vele huishoudelijke zaken hetzelfde belang hadden, werden die vergaderigen somtijds bijgewoond, zoo al niet door geërfden uit Nijkerk, dan althans door hunne Veld-graven, en werd er nu en dan met onderlinge overeenstemming een besluit genomen.

De Renselaar

Deze Renselerberg bestaat uit eenen ronden heuvel met eene gracht omgraven, waarvan de kruin 20 passen middellijn heeft; bij denzelven, is voor eenige jaren een pot met Spaansche munt opgedolven.

De Kruishaarderberg daarentegen is van eene vierkante gedaante, even als een vierkante redoute, waarvan de buiten wal 40 voeten hoogte heeft en de binnenruimte, 106 vierkante passen groot, thans in bouwland herschapen is.

H.G. Haasloop Werner.

Geldersche Volks-Almanak 1844.

hendrik van grietjen

 

Dit bericht was geplaatst in H.G. Haasloop Werner..

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *