De taptoe, Jan Bonjour…….

 

 

 

De taptoe, Jan Bonjour en de Prins van Oranje.

 

Je kunnen non elk ogenblik van de dag muziek heuren hoe dan ook, mer dat was vrogger neet zo. Alleen bie de de deftugheid was een piano, bie karkse minsen ut huusorgel en bie sommugge minsen de ouwerwetse gramofoon met dee grote hoorn.

Wie arges in huus eroepen: “Doar kumt muziek an!” dan vloog alles noar buten. In ploas van muziek wier d’r ook vaak taptoe ezeid.

‘k Heb doar nog weet van, van dee taptoe, want dee name betekende eigentluk, dat de muziek rondgong um te vertellen dat in de kroegen de tap toe mos en de soldaten d’r uut mosten. Dat heurt echt tot mien oudste herinneringen, want ut Kolonial Warfdepo is in 1907 noar Niemegen verploatst en ut garnizoen was nog neet in de stad. Ik kan mien ook nog best dee zwarte soldatenpakken veur de geest hoalen woar de Kolonioalen in rond liepen, veur ze noar de oost vertrokken. Een keer bin ik d’r beslist bie eweest dat smargens vrog een ofdeling uut de ouwe kazerne noar de trein gong. Umdat alles en nog wat ofkwam op ut handgeld van, ik meen dreehonderd gulden, wier Harderwiek ut gootgat van Europa eneumd. Neet helemoale terecht, want behalve kerels van twoalf ambachten en dartien ongelukken en lu woar een steekjen an los was, kwammen d’r ook aventuriers op of en manlu uut kloare armoe. Eigentluk vormden de kolonioalen een soort vreemdelingenlegioen veur Oost – Indië. Eigenoardig dat menigeen d’r van in Harderwiek kwam woenen as de diensttied woarveur etekend was d’r op zat, ook butenlanders, vake Duitsers. Ze leefden dan van een klien pesjoentjen en wierden Oostgangers eneumd. Ze heurden bie ut stadsbeeld in dee stille tied, stil, behalve as d’rfeest en muziek was.

De loatere muziek deur de stroaten was natuurluk van onze “Harremenie”, Petten of! Leve de Harremenie!

Veural op Koneginnedag ston de stad op stelten. Dan liep veur de muziek met ut voandel vol rinkelende medaljes Jan Bezjoer met de vlag, een greune slinger um de stokke. Ie maakten de dolste sprongen op de moat vande muziek. En de jonges en deerns d’r mer achter hossen, arm en arm, en mer zingen:

“Jan Besjoer, je bene, je benen,

 Jan Besjoer, de benen van de vloer!”

Geen minse dee doar anstoot an nam, ook Jan zelvers neet: de muziek en ut zingen maakten um hoe langer hoe drukker en zien kleine, donkere oogjes fonkelden van plezier. As doarenteugen jonges van zien biename een scheldname maakten as d’r geen feest was konne dee zelfde oogjes vinnig kwoad kieken. Wat gong d’r in ut vreemde mannetjen um,as ie veur z’n heel kleine huusje op ut “Neerlans Bargjen”moederziel allene, melankeliek noar zee ston te turen. Dat Neerlands bargjen was een hoogjen rechts van ut cafee bie de Bruggepoorte, woar een rie huusjes stonnen, vrie veur hoog woater dus.

De volksfeesten op Koneginnedag, eenendartig augustus, wieren soms op de bleek, teugenover de Kuupwalle ehouwen, soms bie ut Kemperskampje of in de wellen. Wat kon ut d’r ruw toegoan, zoas met dat kleine kereltjen dat zich “boeienkoning”neumden. Loat dat mannetjen non zo dom wezen um zich deur visterjonges te loaten bienden! Ie was zo vast-eknupt dat ie heel neet loskommen kon. Ut wier een konsternoassie van belang. Ut was doar turfrapen eweest en de belhamels gooiden met turven en lege deuzen, zodat een karsvars inspecteurtjes d’r ook meuiten mee kreeg en d’r meer peliessie an te pas mos kommen. Zo zie je mer: niks nies onder de zon.

Ut toppunt was de fakkeloptcht van de harremenie. As dan langs de grachten de vetpotjes spiegelden en ut fakkellicht in ut woater dansten, was ut an de overkante nog veul mooier. De hele femielje gong dan noar de mart, woar hier en doarBengaals vuur in de vensters wier an-estoken en alles poars of greun kleurden. Minsentied, wat vonden wielu dat merakels mooi!

Ut allergrootste feest is evierd bie de herdenking van Neerlans 100 – joarige onofhankelukheid. Feestcommissies waren moanden te veuren in de weer um stroat en steeg te versieren. Modellen as poppenhuusjes met stokjes veur poaltjes en kroaltjes veur veur vetpotjes wieren vergeleken. De vierde september heet alle verwachting overtroffen: erepoorten met dennegreun en blombakken, slingers van poale tot poale, ut kleinste steegjen nog versierd en de visterswieke overspannen met netten….En saves gasbuzen met blauwe vlammetjes, vetpotjes en lampions overal.

Zoas de Prins van Oranje honderd joar teveuren in Scheveningen landden, kwam ie bie ons met een botter uut zee; roeiboten hoalden um of woar ut te ondiep was; de mannen met hoge hoejen, de riemen umhoge bie ut overstappen. Harderwieks heet ie neet esproken en ze ie:”Mijn hart is te vol om veel te spreken, nu ik na zo’n lange afwezigheid weer voet op vaderlandse bodem zet”. Ik heb dat goed eheurd, want ik was onder ut droad deur-ekropen en ston weg-edrukt tussen Van der Duyn van Maasdam en Van Hoogendorp ( dee d’r in 1813 neet eens bie was ). Op ut stadshuus sprak burgermeester Kempers: “Daar staan ze voor ons, de mannen die de kroon omringen!”Dat he’k neet eheurd, mer ut steet edrukt en ut is ezeid um vuuf uur. Dat kujje lezen in een dun boekjen, uut-egeven veur ut nieje militaire tehuus. Ut kostten toen vuufentwientig centen, mer doar wil ik ut neet veur missen.

xxxxxxxxxxxxx

Dit bericht was geplaatst in P.Poorter verhalenbundel.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *