Huusmiddeltjes veur kleine kwoaltjes

 

 

Huusmiddeltjes veur kleine kwoaltjes.

 

As kiend, as ut goed is, een grenzeloos vertrouwen in je ouwers! Je moggen mankeren wat mer meugeluk was,zolang d’r geen dokter an te pas kwam was de uutspraak van mien voader:”Geen goud zo goed!” voldoende um te doen wat hie zee, al dee ut pien. As je je eigen in je vingers esnejen hadden, dee ut merakels zeer um d’rmee in een kommetjen met azien en zout te goan zitten, mer je dejen ut toch.Wat wisten wielu van jodium of hechtpleisters! En was de wond ezeuverd en dicht – etrokken, dan kwam as een wonderzalf ut potjen met kloosterbalsem te veurschien: de name en de lekkere lucht waren al een halve remedie.

Geliek in rang met dat witte, hoge potjen met greungele, verzachtende en genezende zalf, ston ut flesjen Haarlemmereulie, eigentluk meer een gloazen buusjen met een stukjen perkament of-esloten, dajje deur mozze steken met een speld. Ik ruuk ut bie ut neerschrieven en ik zie nog de druppels in ut kommetjen melk vallen en uutdrieven, geleuf oranje van kleur. Hoeveule, dat hing van je leeftied of, zoveul joaren, zoveul druppels, mer dat opoe d,r geen zeuventug tachetug in mog nemen, sprak weer van eigen.

Ajje bar verkouwen waren, wieren anieskoekjes ehoald, zowat even groot as de sukeloa-koekjes veur sukeloamelk, toen doar nog geen poejer veur was. Op kouwe wienteraveden, dronken we wel ’s saffroanmelk, zodat de manier van zeggen: zo geel as saffroan veur ons dudelukker was as teugeswoordug. Umdat veurkommen beter is as genezen maakten we as kiender dropwoater van katjesdrop uut een appethekersflesjen, dat we lieten schumen veur we d’r an lurkten. Bie heesheid kregen we een flanellen lap met sloaeulie en tarpetien op de borst en as de kou vast bleef zitten, wier d’r een grauwe puntzak van de kruijenier los- escheurd en met keersvet bestreken, van de ouwerwetse zachte parrafiene keersen, en onder je flanelletjen eleid: in ut papier kleine goatjes eknipt. Hajje “roos”in de mond,dat betekenden dat ut arg rood en dik was, dan was tinktuur van mirre en geest van lepelblad van de drogist een preboat middel en pien in je oor wier verzacht met lauwe zeute eulie,d’r in te druppelen van een theelepeltjen.

Branderugge ogen? Een oftreksel van saliebloadjes was doar weer goed veur en “pien op ut woater”wier bepoald verzacht deur een oftreksel van lienzoadin te nemen. Bie heufdpien wier de mentholstift over je veurheufd estreken of ut deur een wonderdokter gebeurden: ut gaf een lekker koud geveul, zoas je kriegen as je met een pumpermunt in de mond goan inoademen.

Mijn moeder en voader dejen dat allemoale met zoveul stellugheid, dajje d’r vast in geleufden.

Non moeje neet denken, dat ‘r etalmd wier as d’r koortsbie te pas kwam of ut zich op een andere manier arger liet anzien.

Dan gong d’r een boschap noar dokter Kerssen en loater noar dokter Timmers. Doar binnen nog hele verhalen van. Ut doktersbreefjen wier metene noar de apetheek Anderson ebrocht. As klein kereltjen kwam ik eerst terecht bie juffrouw Henderson in de Smepoortstroate, die een segarewinkeltjen had “de oude Krijgsman”eneumd; doar ston ik roar te kieken, mer dee namen leken toch veul op mekare. Loater wust ik appetheek Anderson bie ons in de Donkerstroate best te vienden ( non ister een zuvelwinkel). Grote, blauwe horren stonnen doar veur de ramen en ajje binnen stapten, klingelden een grote winkelbel. Dan gong je links een grote houten trap op met een gloazen deuren. Toen ik lezen kon, keek ik wantrouwug noar ut smalle kastjen met ut woord “vergif”. Ook ut weegschoaltjen onder de kast von ik mer vreemd.

Bie elke pien of noarigheid veulden je je eiges gewichtug umdat ze zo met je bezug waren, veural as je in bedde blieven mosten. Ut was krek een klein huusjen, dee bedstee met de gordienen van ketoen met een strook d’r boven, hard van stiefsel. Een eindjen boven ut voeteneinde hajje de beddeplanke um wat op te zetten. De beddekwast is allang uut de mode: koord, dat onderan deur een soort handvat gong, met een dikke kwaste van koord d’r um hene. Dat was veur ouwe minsen en zieken gemakkeluk um uut veren bedde overeind te kommen. Ut was net een poppetjen, dat mooi kon schommelen.

Benejen hadden we gaslampen, met een petreulielampjen gongen we noar boven en ’s nachts brandden een nachtpitjen in een blikjen met kurkjes op de patent- eulie in een “nachtgloasjen”. Ut brandden nooit helemoal stil en de beddekwaste gaf dan op de witte muren een poppespul te zien….

Dat ikke van de mazelen zo ziek bin eweest, da’k geen roomteuters lustten, kon ik loater mer neet begriepen. Ik zou wel duzend van dee roomhoorntjes wille geven, as ik nog een klein beetjen ziek kon wezen in dee ouwe bedstee. Mer ut huus is binnen al lang uut de tied. Wie weet d’r nog van Anderson, en huusmiddeltjes, doar lachen ze um. Ze he’n mien anders best eholpen en ik gebruuk ze nog wel ‘s, al was ut me rum an te ruken…

XXXXXXXXXX

Zeute eulie is slaolie.

Patent-eulie is gezuiverde raapolie.

Dit bericht was geplaatst in P.Poorter verhalenbundel.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *