Op schoele in de schoaduw van een riek verlejen

 

 

Op schoele in de schoaduw van een riek verlejen

 

“Onze meester zegt ons, lieve knapen, zegt hij. Hier en valt er, zegt hij, niet te praten, zegt hij. Maar te leren, zegt hij,zo’t behoort.

"Academiestraat met oude bestrating en in vroegere toestand".

Dat ze ons van um de schoele heen zo weinig verteld he’n! Doar ston tocht ut torentjen met ut witte borstbeeld van Linnaues bie de Hortus met de vreemde bomen, ut Klooster en de ouwe waltoren. Tis droevig mer woar, niks d’r van zes joar! En neet allene dee geleerde plantkundugge had in ut Academiestroatjen zien stappen staan, mer ook de Gelderse dichter Staring en de beroemde dokter Boerhaave, veur wie ut adres: Europa voldoende zou worden.

In de Hortus greuiden de antieke Japanse ginkgo en de doodsbeenderenboom en de stekelvruchtjes van de platoan vallen toch genog op. Op de waltoren bleuiden de wilde, licht gele muurbloemen met een bitterzeute lucht, mer plantkunde, doar dejen ze neet an.

De eerlukheid gebiedt mien te zeggen dat meester Kliest ons wel wat van de natuur leerden: van rupsen en vlinders en sluupwespen en wat las ie mooi veur van de “Vogelkoning”. We hadden twee uur schaft en dan mos ie wat rusten, mer teugen twejen mochten we hum van huus hoalen, de kole schuur deur, en dan liet ie ons de broedkooitjes zien van de kenoaries in de vooljere. Ie leerden ons ook een psalm in ut Frans dee ik nooit het vergeten: J’aime mon Dieu….Hie is vrog estorven, een man um te eren.

Loat ik metene schilder Van Aken neumen, dee um twoalf uur vake ston te kieken noar ut uutgoan van de schoele, de dumen in de armgoaten van zien veste.

Hie zee altied teugen mien: Piet wimbel, gij zult vaandrig zijn”.

Ik bin ut veersjen nooit teugen ekommen woar ie datuut had of ut verhoaltjen, mer ut moaktende margen weer goed as de woaterlanders mien in de ogen woaren ekommen. Vrindelukse vanalle schildersboazen, je heuren tot ut mooiste van mien schoeljoaren. Wat kan een mins met een klein beetjen een kiend opvrolukken!

As een filmstrok mit geluud goan de beelden an mien veurbie. Juffrouw Wesselo zal ik nooit vergeten. Ze speulden in de eerste klas winkeltjen met ons met liters en woater, zelf verkleed as dienstbode, d’r schulkjen achter uut d’r bontmusjen.Nog altied he’k de anzichtkoarte dee ze mien estuurd heet uut Rotterdam, van de Boompjes, in 1906 met een postzegel van een cent. En juffrouw Hoetink vergeet ik neet, umdat ze mien straf veur te loat kommen kwietschold, umdat ik wist wat alle anderen vergeten waren: wat de’r op de muts van de hogepriester ston.

Nog een veurval uut de ouwe schoele, woaruut bliekt dat ik toch neet zo’n bollebooswas. Ut nieje schoeljoar begon 1 Juni, en 31 Mei waster dus verhoging. Niks van rapportjes of ouweravad, ut hong dus helemoale in de lucht wat ut worden zou.Veural van de darde noar de vierde klas leek een grote gebeurtenis: je gongen de trap op, dat was nog ’s echt verhoogd worden!

Mins nog ’s an toe, wat een manier um kleine kiender de stupen op ut lief te jagen. Van de beste of wieren de namen een veur een op-eneumd en heo kleiner ut getal was dat overbleef, hoe groter de spanning steeg. Dat joar duurden ut lang veur ik an de beurte was en ik begon al te bullen, we waren nog mer met een stuk of vuuf, zes. Op-enen zee meester Mekkes mien naam nog: de mouw vlug langs de ogen strompelden ik de bank uut met mien spulletjes. Loater zee Nikus: “Jie bin verhoogd, omdat je ebuld he’n”.

Zou het woar wezen, as je nooit binnen blieven zitten? Niks as kift.

Ja, dee spulletjes. Dat waren delei, de griffelkoker, de sponzedeuze en een enkel schrift. Wie heel best was, kreeg en “fabergriffel”, zo’n zachte, grieze, een hoge onderscheiding. Geen wark um d’r zelvers een te kopen, as je voader ut kan betoalen, neje, da’s neet eerluk!

De sponzedeus had twee vakjes, een veur ut zeempjen en een veur ut sponsjen. In ut veurjoar gong d’r overal een brune boon in, dee wondermooi ontkiemden. Je konnen de’r neet van scheijen,stinken meneertjen op ut lest! Sommige kiender hoalden een mouw met spuug over de lei veurdat ut gerikketik van al de linioalen begon bie een nieje les.

Minsekennis doe je met schoai en schande op, ook op schoele. Zo kreeg ik een stuk zeekaak van Simon, een visterjonge, een traktoasie veur burgerjongetjes, ik in m’n schik.

Mer Garrit Knaap zee:”Bah, dat stinkt noar vis”. Rizzeluut gooiden ik de kaak over ut schoelmuurtjen en Garrit gauw umlopen en de zeekaak zelf opeten….

Overmoed leerden ik of, toen ik een jongen uut de hoogste klas, stom genog vlak veur um, uutschold met z’n bienaam: rooiekoolkontjen, dat was um z’n rooie wangen. Nooit is zo vlug een vonnis eveld: ik kreeg een schup onder mien broek dat ik een einjen recht umhoge schoot en zelvers wel degeluk met een rooiekoolkontjen thuus kwam.

Dat was dan disse keer geen: eind goed, al goed!

XXXXXXXXXXX

Bullen is huilen;  ebuld is gehuild;  fabergriffel is merk Faber.

Dit bericht was geplaatst in P.Poorter verhalenbundel.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *