Van Palmbos tot aan Oosterstrand

 

 

Van Palmbos tot aan Oosterstrand.

 

Je konnen an een Harderwieker jonge dee amper op schoele gong gerust vragen noar de wienstreken, al was ut geen visjonge, want asje an zee stonden, hietten de hele kust links ut westen en Halle rechts  achter de Greuntjes ut Oosterzand. Veur mien begon dat westen bie ut Palmbos van Armelo. Nog bin iker neet achter ekommen, woarumme dee naam egeuven is, mer net as Oosterstrand rupt ie gedachten op an verre streken. Een keer in ut joar kwam doar een ome van ons met ut houtschip. De zee was an de kante arg ondiep en een stroatwegjen liep zo de zee in, juust woar ut non roast en riedt langs de grote nieje verkeersweg Zwolle – Hoevelaken. Peerd en wagen van Nimmerdor gongen dan noar ut schip toe, dat neet zo diep lag of de peerden konnen tot d’r buuk noast ut schip in ut woater stoan, as ut hout wier overeloajen. Op dee wagen zitten, as de peerden plassend en ploeterend deur ut woater gongen, was bar mooi wark.

 

De ene noa de andere vrachte wier an wal ebrocht en ut gresland op – ezet, teugenover, woar non Malenstein woent. Hoe ze dat kloarspeulden? Eerst wieren grote schragen etimmerd en overeinde ezet, met schroten an mekare espiekerd. Doar kwammen dan de planken en allerlei boerengeriefhout teugenan, zo, dat je dreehoekugge schemerugge gangen kregen, merakels mooi um vangertjen en verstoppertjen te speulen, woarbie je alle kans hadden over de dwarsplanken te strukelen. Oe wee, as doardeur een stuk van ut koartenhuus in mekare kletterden, mien ome was kort an – ebonden. Deurwoarder Willemsen uut Harderwiek kwam as alles kloar ston, um de houtverkoping te houwen bie opbod.

Um te kuieren was ut wat te veer, wielu kwammen met peerd en wagentjen. De jongens hadden in dee tied zelden of nooit een fietse en doardeur kwammen de meeste jonges neet verder as de Weistege bie Tonsel. Doarhene kojje langs een smal poadjen deur de veurste en de achterste stadswei, vol zee en blommenlucht. Dichterbie de stad was ut ouwe Weiburg en ut kruuthuusjen. Of d’r wat in zat? Nooit iets van emarkt, mer wantrouwig keken we deur ut hekje en de vlierstruken. Geen mooier struuk dan disse met de zeutrukende bleui, de poarse bessen enut brosse hout vol marg, um fluutjes te sniejen. Een boom van een struuk, um d’r een gedicht op te maken:

“De zon dook eenzaam achter een oude, wijze vlier,

De meiliedjen werden al zachter, de wei lag vol vertier

Alleen de krekels riepen:”Kom hier, kom hier, kom hier!”

In enen denk ik d’ran, da’k doar de eerste zonsverduustering heb mee – emaakt van mien leven, indrukwekkend. Ut was um bange veur te worren, zo schemerig wier ut: de voegels gongen op stok. In de stad zag je effen loater veul minsen met zwarte vegen op de gezichten: dee hadden deur een beroet gloasjen ekeken!

Langs de sloten van de Weistege stonnen brummel bie de vleet en in de Weibeke bleuiden woaterblommen um stil bie te stoan. We vongen stekelboarsjes en kokerjuffers en modderkrupers. Woar de beke in de grachte kwam, was ie veul breder. Barend, mien vrindjen, zou d’r een keer wel’s over springen. Hie lapten ut net, dat wil zeggen, hie kwam met de hakken over de sloot woar de wal steil was en gong achterover ut eendekroos in, kopjen onder, en kwam as een modderkruper d’r weer uut. Dat dreugen in de wasserie van Van der Zande was vergeefse meuite. In elk opzicht nog nat achter z’n oren, wier ie thuus in de dubbele zin van ut woord of – dreugd: Peter Aarts hield niet van half wark.

Veurdat in 1911 ut zeepad wier emaakt, mos je wel deur de Wellen um gauw bie de zee te kommen. We vongen neet alleen mulders, mer lieten ze met een droatjen an een poot vliegen……Geen mins heet ut ons verbojen; de meester wier alleen kwoad als telkes mulders uut de busse ontsnapten bie ut kwanselen onder de banke: ik heur ze nog gonzen en bonzen. In de bussen deejen we jong eikenblad. Waren onze mulders wat sloom, dan dejen we ze in de vuuste en bloasden d’r in um ze wat op te warmen. De witsten hietten bakkertjes. Veur ze opvlogen, gongen ze”geld tellen”, de vleugels oppompen. De kleine keersemuldertjes dee loater kwammen, doar kojje niks mee doen. Anpassant zogen we de klaverblompjes uut, kauwden op kalmoes en plukten stadsjantjes.

Ut allermooiste kojje speulen an ut Oosterstrand. Bie ut zulveren beekjen, achter de Hogeweg gongen we deur de Greuntjes, hooilanden met blommen en nog’s blommen: margrietjes, meuletjes, wilde orchidejen en bevertjes en wat al meer, totdat we bie de Hierdense beke waren. Dan waren we in ons element. We damden de beke of en maakten zo een meertjen um in te zitten, totdat een deurbraak dreigden en holden dan met driefhout en grespollen um de goaten te stoppen. We verlegden de monding of maakten dree uutgangen, we plonsden deur de Hierder beke, rolde deur ut warme zand, bekeken de poalwurm in ut ouwe sluusjen en hoalden de neuze vol bie de wilde roosjes. Ik geleuf dat nooit kiender mooier hebben kunnen speulen as wielu an ut Oosterstrand.

Gleuiend van zonnewarmte en meude as een gresmeier sjouwden we saves noar huus met een grote bos blommen veur moeder. De schuutjes zeilden nog op de Zujerzee rechts van ons…..

………………………………….

Het vlierboomgedicht is van Adema van Scheltema.

Meulentjes = koekoeksbloemen;  Bevertjes = trilgras;  gresmeier = grasmaaier;  mulder = meikever; stadsjantjes = engels gras.

Dit bericht was geplaatst in P.Poorter verhalenbundel.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *